YAYA ÜST GEÇİTLERİ FİKİR PROJE YARIŞMASI (ZEYTİNBURNU)


İstanbul / Türkiye / 2010
 

Mimari Konsept : Üç  Nokta

 

Zeytinburnu D 100 Karayolu Topkapı mevkiinde yer alacak yaya üst geçidi  için bizim önerdiğimiz konsept üç nokta adını taşımaktadır.

 

Üç nokta yaya üst geçidinin bağlandığı noktadan adını almaktadır. Bu noktalar:

  1. 1.    Sur- deniz tarafı
  2. 2.    Metrobüs durağı
  3. 3.    Kent dokusu tarafı’ dır.

 

Bu üst geçidin  hem deniz tarafında surlara açılan bir peyzajın içinde  olması hem de tam D 100 karayolunun ortasındaki refüjde yer alan metrobüs durağı ile  ilişkili olması mimari tasarım üzerinde farklı bir geçiş tasarımının düşünsel temelini hazırlamıştır.

 

Özellikle surlara açılan peyzaj ve  bu noktadaki toplu taşım duraklarında  biriken yayanın hem karşı tarafa geçişini kolaylaştırmak hem de metrobüs durağına yönlendirmek mimari tasarımın işlevsel kurgusunun esasını oluşturmuştur.

 

Öte yandan büyük bir açıklığı geçiyor olmanın yarattığı yapının sorunları bu bölgedeki yaya geçidini alışılmış kalıpların dışında  bir çözüm üretmeye zorlamıştır.

 

Bu amaçla üç nokta esasına dayanan  temelinde  kablolu bir sistem  oluşturulmuştur.  Sistemin özünü kabloların asıldığı düşey ve eğik betonarme elemanla  “V “ şeklindeki kirişlerin oluşturduğu “yarım daire” şeklindeki  kablolu kiriş  oluşturmaktadır. Yarım daire şeklindeki kiriş tek taraflı  olarak kablolarla esas taşıyıcı elemana bağlanarak sistemin özünü oluşturan kirişi meydana getirmektedir.

Böylece üst geçit D 100 karayolunu   metrobüs durağına yönlenmiş “ V “ şeklindeki iki yaya köprüsünden oluşmaktadır.

 

Üst geçitlerin yükseklik standartları bakımından min. 4. 50 -6.00 m. Arasında olmaları bu yüksekliğe ulaşım için özel tasarımları da beraberinde getirmektedir.

 

İstanbul kent  ulaşım sistemi içindeki en önemli omurgalardan biri üzerinde yer alan bu üst geçit yaya trafiği açısından çoklu iklişkilerin ve durak noktalarının olduğu bir bölgedir.  Bu bölgeler;

 

Topkapı surları önünde  düzenlenen kültür park, alt yollar ve tramvay durağı yaya üreten en önemli noktalardır.Bölgede yer alan peyzaj düzenlemesi ve amfi tiyatro bölgenin bitkilendirme  sonrası yaya kullanımı açısından  kültürel bir odak olacağını göstermektedir. Bu odağı önemli kılan en önemli verilerden  birisi üst geçidin ayaklarından birinin konumlandığı zeminin bölgedeki  iş ve konut kullanıcılarının kent içi ulaşım gereksinimlerini karşılayan minübüs terminalinin bulunmasıdır. Bu nedenle D 100 karayolunun deniz tarafında  bulunan üst geçit ve  ulaşım ilişkileri hem bir peyzaj elemanı hem de bir terminal ve yakın çevresi için bir ulaşım köprüsüdür.

 

 

Bilindiği gibi İstanbul metropolünün en önemli sorunu ulaşımdır. Bu amaçla her gün yeni çözüm önerileri gündeme gelmektedir. Bunlardan en yenisi ise metrobüs’tür. Dolayısıyla üst geçidin  konumlanacağı bölgede yer alan  metrobüs durağı D 100 karayolunun  her iki tarafı için en önemli uğrak noktasıdır.  Metrobüs durağına  yaya köprüsü ile bütünleşen  konforlu bir bekleme alanı yaratmak öncelikli  amaçlardan biridir.

 

Dolayısıyla  ulaşım açısından yoğun bir kullanım önceliği gösteren metrobüs durağına yönlenen bir tasarım kurgulamak işlevsel açıdan da kaçınılmazdır.

 

D 100 karayolunun diğer tarafı ise yoğun iş ve konut alanlarını barındırmaktadır. Bu bölgede çalışanların hem metrobüs, hem de  minübüs terminaline  ulaşımını  kolaylaştıracak çözümlerin  geliştirilmesi gerekir.

 

Ancak bu bölgedeki yaya kullanımı açısından metrobüs durağının trafik gürültüsünden  uzak ve daha konforlu  tasarlanabilmesi gerekmektedir. Bu nedenle  gelecek için bizim önerimiz metrobüs durağının zemin altında  çözümlenmesinin sağlanması zorunluluğudur.

Kentsel ulaşım ilişkileri ve  Kentsel- görsel algı bakımından bu bölgede yakın çevrede yer alan surlar ve  peyzaj alanları açısından da  önem taşımaktadır.

 

Bu nedenle tasarımın mimari dilinin tarihi doku ile  uyumlu, çağdaş ve teknolojik   olmasına çalışılmıştır.

 

Bu amaçla işlevsel ilişki sistemi açısından çok boyutlu olan bu bölge için bizim önerimiz bir noktada taşıyıcı sistemin kurgulandığı çift yaya köprüsüdür.