BURDUR ŞEHİRLERARASI OTOBÜS TERMİNAL KOMPLEKSİ KENTSEL TASARIM VE MİMARİ PROJE YARIŞMASI


Burdur / Türkiye / 2006
 

1. Ulaşım

 

Terminal kompleksi ulaşım çözümü iki düzeyde karşılık bulmaktadır.

Birincisi, Denizli / Antalya şehirlerarası yolu ile ilişkilenen esas terminal binası ön alanı ve peronları (gelen / giden otobüsler – çevre yerleşmeler peronları – bekleme ve bakım peronları)

İkincisi, Denizli / Antalya yolundan ayrılarak kent merkezine ulaşan Şehir içi arteri, tüm otopark alanları ve bina yaklaşımı, duraklar bu arter üzerinde konumlandırılmışlardır. İşlevsel programda ön görülen her birimle ilgili giriş / yaklaşım, durak ve servis otopark çözümlemesi bu yola paralel gelişin aks ve arkadlı avlu arasında gruplanmıştır. Bölgeye yaya / taşıt ayrımı net bir biçimde saplanırken Şehirlerarası yolla ilişkilenen terminal yaklaşımı ile güçlü bir bağlantı sağlanmıştır.

2. Kavramsal Kurgu: Arkadlı Avlu

Burdur Şehirlerarası otobüs terminali için ayrılan yer kentin giriş aksından önemli bir rant değerine sahiptir. Bölge de konum itibariyle şehir içi ulaşım ekseninden başlayarak göl manzarasına sahiptir.

Bizim önerimiz terminal kompleksi içinde yer alan işlevsel birimleri (terminal binası, showroom, geleneksel çarşı, otel ve alışveriş birimleri)  hiyerarşik  bir dizilim içinde alanda organize etmektir. Bu organizasyon içinde alışveriş biriminin gerek görüldüğünde daha bağımsız kalabilecek olması kompozisyon bütünlüğü açısından bazı tasarım kararlarının ilkesel düzeyde oluşturulması anlamına geliyordu. Bu nedenle program içinde yer alan geleneksel çarşı işlevinin beklentisi doğrultusunda bir araştırmaya gidildi.

Bu bağlamda Türk Mimarisinin en önemli mimari arkitiplerinden olan arkadlı avlu teması tüm tasarımın ana düşüncesini oluşturdu.

Türk Mimarisinde arkadlı avluyu tanımlayan hiyerarşi ile mekân olarak şehirlerarası yol cephesinde konumlanmış terminal binası esas olarak 28 otobüs için ayrılmış peronlardan cephe almaktadır. Ancak terminal binasının çevre yerleşim peronları ile bekleme ve bakım peronları yine bu bölgede biçim pasif zon diye ayırdığımız tarafta bırakılmıştır.

Bu proje aslında otobüs terminal bina tipolojilerinden sıyrılarak mekânsal açıdan yenilikler getirmektedir.Bu yeniliğin en önemlisi bilet satış gişelerini büyük terminal boşluğun içine girişe yönlendirilmiş ikinci bir mekânda çözümlenmiş olmasıdır. Bir anlamda mekân içinde mekân diye tanımlayabileceğim bu ele alış terminal kullanımına yenilik ve konfor getirmektedir. Çünkü bu organizasyon aracılığıyla bilet alış / satış işlemleri kendi içinde tanımlanırken ana mekândan kopmamakta bu mekânın formu ve yorumu ile terminal binası için önemli bekleme alanlarının da sınırını belirlemektedir.

Terminal binası içine öngörülen çeşitli işlevler iki katta çözümlenerek gelen yolcu / giden yolcu işlevsel ayrımı da sağlanmıştır. Gerçekte getirilen mekânsal çözümleme itibarı ile bu ayırım arazinin topografik yapısını kullanmaya dönük kesit organizasyonuna da fırsat sağlamıştır.

 
 

Daha önce de denildiği gibi projenin kavramsal yapısını arkadlı avlu düşüncesi oluşturmaktadır. Arkadlı avlu bizim önerimizde seyir arkadı olarak tanımlanmaktadır. Çünkü şehir içi ulaşım yönünde göl manzarası bulunmaktadır. Böylece proje kompozisyon kurgusu tüm  mekânları birleştirilmiştir.

Burada aslında birbirinden farklı tüm işlev birimleri bu arkadlı avlularda kendine yer bulurken kullanıcıya mekânsal açıdan da güçlü ve etkileyici deneyimler sunmaktadır.

Bu bölümde yer alan geleneksel çarşı, showroom, otel, alışveriş merkezi bu büyük kompleks içinde mikro kozmos alan yaratan mekansal organizasyonlardır.

Bu bütün içinde arkadlı avlu programda öngörülen büyüklüğü karşılayacak biçimde alışveriş biriminin yerini de tanımlamaktadır. Bu üst kararla birlikte bütün kompleks için kompozisyonel bütünlük sağlamaktadır. Otel yapısı ise göl manzarasına yönelmiş odaları ve yükselen kütlesel kurgusu ile kompleksin landmarkı olmaya aday bir mimari dile sahiptir.