DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI KONGRE MERKEZİ BİNASI MİMARİ PROJE YARIŞMASI


Ankara / Türkiye / 2007
 

 

Dışişleri Bakanlığı Yerleşkesi Ankara  Karakuzunlar mevkiinde kendisine ayrılan arsa içersinde konumlanmaktadır.

 

Tasarımımızda yerleşkenin anlamsal boyutu; arsanın topoğrafik yapısı, bitki yüzeyi ve kentsel  konumu ile birlikte  programın iç dinamiklerinden kaynaklanmaktadır.

 

 

Yer Seçimi

Yerleşkenin yer seçimi  Levha 1’ de görüldüğü gibi topoğrafya ve eğim yönleri açısından üç bölüme ayrılmaktadır. 2 ve 3 nolu alanlar  farklı eğim yönlerinde , aynı yön içinde ( doğu yönü) kalırken, 1 nolu alanfarklı yön içinde kalmaktadır. Ankara –Konya yolunun esas aks olduğu düşünüldüğünde 1 nolu alan görüş alanı içinde olmayan bir yöndür.

 

Öte yandan Ankara’nın kamusal mekanları doğu yönünde  olup arsanın en üst  kotunu oluşturan kuzey/ güney sırtı boyunca görüş alanı içindedir.  TBMM, Cumhurbaşkanlığı köşkü ve diğer kamusal mekanlar doğu yönünde  kamusal bir yüz  oluşturmaktadır. Arsadaki 1 nolu yön bu kamusal yüze sırtını dönmüş konumdadır.

 

Böyle yoğun bir işlevsel programa sahip bakanlık yerleşkesini bu 1 nolu alanda planlamak 1 nolu alanı hem arsa bütününe katmakta hem de mimari dokunun Ankara – Konya yolu üzerinden daha hafif görünmesine neden olmaktadır. Öte yandan 1 nolu alanda eğim yönüne paralel yerleşim  yukarıda sözü edilen  kamusal yüze karşı  güçlü bir görsel etkiye sahip kanat oluşturmaktadır. Dolayısıyla kamusal yüzle buluşan ve  ona sınır oluşturan bir planlama sağlanmış olmaktadır.

2 ve 3 nolu alanlar ise bakanlık için koruluk alan olarak bırakılmıştır. Bitki örtüsünde yer değiştirmesi gereken bitkisel elemanlar koruluğu zenginleştirecek şekilde konumlandırılacaktır.

Mimari Konsept

Topoğrafik ve bitkisel verilerle  çevresel analizler sonucunda belirlenen bölgede yerleşke için mimari konsepti  dış sofa çevresinde gelişen kütlesel ve mekansal organizasyonlar oluşturmaktadır.  Konseptin dış sofa olarak belirlenmesinin nedeni yerleşim bölgesinin topografik yapısından ötürü hem kamusal yüze dönük bir seyir platformu oluşturması, hem de arsadaki koruluk alanı bir ön bahçe olarak kabul ediyor olmasından kaynaklanmaktadır. Böylece mimari kompozisyon tıpkı dış sofalı evlerde olduğu gibi önde  bahçeye açılan bir sofa, arkada ise ofis blokları yer almaktadır. Makam bölümü ise tıpkı geleneksel türk evlerinde olduğu gibi bir cumba karakteri taşımaktadır.

 

Program organizasyonu

İhtiyaç programının yoğun , birbirinden bağımsız- birbiri ile ilişkili işleyen karmaşık bir yapısının olması, topoğrafyanın getirdiği zorluklar düşünüldüğünde basit, yalın,rasyonel ve kolay okunabilen bir organizasyona gidilmesi gerektiği düşünülmüştür. Bu amaçla program; merkezi giriş holüne takılan siyasi ve idari kanatlar çevresinde gelişirken, sosyal mekanların oluşturduğu birimler  bir alt kotta,yani dış sofa diye tanımlanan giriş platosunun altında, siyasi ve idari kanatlara ait düşey sirkülasyon birimlerinin eriştiği bölümde tasarlanmıştır.

 

Planlar incelendiğinde kuzey- güney doğrultusunda gelişen üçlü büro bloklarının olduğu görülmektedir. Sosyal merkez açısından  bu üçlü bloğun ortasını oluşturan bölüm yani idari ve siyasi  kanatların arasında kalan bölüm ortak kullanım alanlarıdır. Dış sofanın altındaki sosyal kullanım alanları  (brifing sal.,toplantı salonları, müze, sergi salonları)  ise hem dış hem de iç kullanıcı tarafından kullanılmaktadır.

 

Öte yandan Dışişleri bakanlığının işleyiş şemasından da anlaşıldığı gibi  siyasi bölüm bakan,müsteşar ve 8 adet müsteşar yardımcısı  ile  22 adet genel müdürlükten oluşmaktadır.Özellikle  8 müsteşar yardımcısının  genel müdürlüklerle ilişkili  olması nedeniyle  siyasi kanat içinde yer alan  genel müdürlükler siyasi kanatın devamı olan  makam bloğu  üzerinde konumlandırılmıştır.

 

 

Makam Bölümü

Makam bölümü  topoğrafyada eğime dik  olarak konumlandırılmıştır. Doğal bitki örtüsüne  zarar vermemek için özel bir strüktürel çözüme sahip olan  bu bölüm  bir tür cumba yorumunu yansıtmaktadır. Makam bölümü kriz merkezi, sosyal merkez ve siyasi kanatla ilişkili olacak biçimde konumlandırılmıştır.

 

 

Peyzaj  tasarımı

Proje alanının topoğrafik ve bitki örtüsü bakımından özel bir yapıya sahip olması nedeniyle özel bir müdahale biçimini kaçınılmaz kılmaktadır. Yerleşkenin yoğun bir yapılaşmayı gerektirmesi,bakanlığın anlamsal ve simgesel  özellikleri nedeniyle projeyle bütünleşecek ve kente güçlü bir yeşil   algılamayı sağlayacak bir düzenlemenin yapılmasını gerektirmektedir.Bu amaçla yapılaşmanın tehdit ettiği bitkisel doku koruluk alnı zenginleştirecek biçimde  farklı noktalara taşınmıştır.Öte yandan farklı zamanlarda zengin estetik algılamalar yaratacak biçimde farklı bitki kompozisyonları ilkesel olarak tasarlanmıştır.Özellikle ön bahçede topoğrafyada yapılacak doğa restorasyonları için yapım çalışmaları sırasında elde edilecek toprak malzemeden yararlanılacaktır.Peyzaj  tasarımı açısından  alan içindeki önemli kararlardan biri de  yerleşkeye yaklaşım yönünde güçlü bir vistaya sahip bölgenin  bakanlık park alanı olarak tasarlanmış olmasıdır.Spor alanları ise batı yönünde açık alan tasarımı ile bütünleşecek biçimde  tasarlanmıştır.

 

 

Cephe tasarımı

Yerleşkeyi oluşturan binalar cephe açısından mimari birliktelik oluşturacak biçimde tasarlanmıştır. Geleneksel Türk sivil mimarlık örneklerinde görülen modüler anlayışı yansıtan cepheler fiziksel ortam koşularına yanıt verecek detaylara sahiptir.Güneş kontrol panelleri,ısı kontrol sistemleri vb. malzeme olarak doğal taş kaplama  ve  cam yüzeylerin almaşık olarak kullanılması ile çeşitlilik yaratılmaya çalışılmıştır.